پل ورسک حدود ۷۵ سال پیش در شهرستان سوادکوه استان مازندران ساخته شد. از شگفتیهای ساخت این پل عدم استفاده از هیچ سازه فلزی در ساخت آن است. این پل در مسیر راه آهن سراسری شمال - جنوب و در ارتفاع ۱۱۰ متری از ته دره با دهانه ۶۶ متری و با وسایلی ابتدایی ساخته شد. این پل دو كوه عظیم و سختگذر عباسآباد را به هم متصل میکند.

[ادامه مطلب]

ساخت پل ورسک از اواسط آبان سال ۱۳۱۳ آغاز و افتتاح رسمی آن روز ۵ اردیبهشت ۱۳۱۵ انجام شد. هزینه احداث پل ورسک ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار ریال اعلام شد.

نمایی از عملیات ریل گذاری روی پل ورسک

در برخی روایتها درباره روز افتتاح این پل آمده است که به دستور رضا شاه سرمهندس اتریشی این پل موظف شد تا در هنگام عبور اولین قطار زیر پل قرار بگیرد تا در صورت تخریب پل، اولین شخص کشته شده از این حادثه خود او باشد.

پیمان صدفی پژوهشگر درباره نتیجه تحقیقات خود از روند ساخت پل ورسک ادامه میدهد: "به دستور دولت آلمان، لادیسلاوس فون رابسویچ اهل اتریش که در ایران به مهندس ورسک مشهور شده به همراه همسر و فرزندانش به ایران آمد تا یكی از سخت ترین كارهای دنیا را در فیروزكوه به انجام برساند. پل ورسک هنوز هم نماد مهندسی پیشرفته آلمانیها و انجام كار محكم و درست است."

در پژوهشی با نام " افسانه مهندس ورسک" که پیمان صدفی گرداوری کرده، آمده است مهندس ورسک (لادیسلاوس فون رابسویچ) در اوقات فراغت بهویژه در فصل زمستان كه بهدلیل رعایت ایمنی عملیات احداث پل ورسک تعطیل میشد، به كار مورد علاقهاش یعنی نقاشی میپرداخت. یک نمونه از نقاشیهای او تصویر زیر است كه پل ورسک را در مرحله اتمام بخش قوسی و ستونهای نگهدارنده تاج پل نشان میدهد.

تصویری کمیاب از مهندس ورسک (لادیسلاوس فون رابسویچ). مهندس ورسک در سال ۱۹۳۸ ایران را ترک كرد و در كوران جنگ دوم جهانی، پروژه های بسیاری را در آلمان، نروژ و مصر اجرا نمود. رابسویچ در سال ۱۹۵۱ دكترای خود را از دانشگاه گراتس اتریش دریافت و بعدها بهعنوان مشاور سازمانملل در سالهای ۱۹۵۶تا ۱۹۵۸ در ونزوئلا خدمت کرد.

نظارت بر احداث این پل به مهندس ورسک (لادیسلاوس فون رابسویچ) سپرده شد. به همین دلیل رابسویچ و خانوادهاش حدود دو سال در خانهای در پائین دست پل و در كنار رودخانه زندگی می كردند.

نمایی از ارتباط كابلی بین دو کوه جهت انتقال تجهیزات هنگام ساخت پل ورسک

پل ورسک از ملات سیمان و شن شسته شده و آجر ساخته شده و در ساختمان آن از بتنآرمه استفاده نشده است.

نمایی از کارگران در حال ساخت پل ورسک

کارگران در حال حرکت به سمت کارگاه ورسک

با گذشت حدود ۷۵ سال از ساخت پل ورسک، قطار تهران - ساری هر روز دو بار از روی این پل میگذرد.قطارهای گرگان و قطارهای باربری و سوختی نیز، از روی پل ورسک میگذرند. پل ورسک بهعنوان یکی از مهمترین آثار مهندسی راه آهن ایران به ثبت ملی رسیده است.